Ngày 18/9/2026, tại phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 278/NQ-CP, yêu cầu giữ quy định bắt buộc công chứng đối với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Quyết định này nhằm phòng ngừa, ngăn chặn rủi ro phát sinh tranh chấp, khiếu kiện, đồng thời bảo đảm phù hợp với pháp luật chuyên ngành về công chứng.
Đối với thị trường bất động sản, việc Chính phủ giữ quy định bắt buộc công chứng giao dịch đất đai giúp duy trì hàng rào pháp lý quan trọng, bảo vệ quyền lợi của người dân và doanh nghiệp trong các giao dịch có giá trị lớn.
Chính phủ giữ quy định công chứng giao dịch đất đai
Ngày 18/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 278/NQ-CP về phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 9/2026 và một số nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế – xã hội. Nghị quyết yêu cầu khẩn trương hoàn thiện dự án Luật Đất đai (sửa đổi) cùng các dự án Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi.
Trong phần về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện nhiều nội dung, trong đó có yêu cầu:
Thực hiện yêu cầu công chứng đối với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất để bảo đảm phù hợp với pháp luật chuyên ngành về công chứng, phòng ngừa, ngăn chặn rủi ro phát sinh tranh chấp, khiếu kiện.
Trước đó, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ tháng 8/2026 đã không còn quy định bắt buộc công chứng. Dự thảo chỉ nêu các điều kiện thực hiện quyền của người sử dụng đất như có giấy chứng nhận, đất không tranh chấp hoặc tranh chấp đã được giải quyết, quyền sử dụng đất không bị kê biên. Nhiều đại biểu Quốc hội đã đề nghị xem xét thận trọng, đánh giá đầy đủ tác động xã hội khi bỏ quy định này.
Phạm vi áp dụng tập trung vào các giao dịch chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp và góp vốn bằng quyền sử dụng đất. Việc giữ quy định giúp duy trì tính thống nhất với Luật Công chứng, Bộ luật Dân sự, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.
Chính phủ giữ quy định bắt buộc công chứng trong giao dịch đất đai
Nghị quyết 278/NQ-CP yêu cầu gì về công chứng giao dịch đất đai?
Theo Nghị quyết, nội dung công chứng được đặt trong tổng thể các yêu cầu hoàn thiện chính sách đất đai, gồm:
- Thực hiện yêu cầu công chứng đối với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất.
- Bảo đảm sự phù hợp với pháp luật chuyên ngành về công chứng.
- Phòng ngừa, ngăn chặn rủi ro phát sinh tranh chấp, khiếu kiện.
- Thực hiện đăng ký bắt buộc về quyền sử dụng đất và mọi biến động đất đai.
- Đẩy nhanh việc xây dựng, kết nối thông tin dữ liệu đất đai theo nguyên tắc minh bạch nhằm thúc đẩy giao dịch bất động sản.
- Rà soát để bảo đảm sự đồng bộ giữa Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi.
Điều này cho thấy công chứng không được xem xét tách rời khỏi các cơ chế khác như đăng ký quyền sử dụng đất, đăng ký biến động và dữ liệu đất đai.
Nghị quyết yêu cầu nội dung công chứng được đặt trong tổng thể các yêu cầu hoàn thiện chính sách đất đai
Vì sao Chính phủ quyết định giữ quy định bắt buộc công chứng giao dịch đất đai
Nghị quyết 278/NQ-CP nêu trực tiếp hai nhóm lý do.
Thứ nhất, yêu cầu công chứng nhằm bảo đảm phù hợp với pháp luật chuyên ngành về công chứng.
Thứ hai, cơ chế này được đặt ra nhằm phòng ngừa, ngăn chặn rủi ro phát sinh tranh chấp, khiếu kiện trong giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất.
Cùng với đó, Chính phủ yêu cầu rà soát và đánh giá đầy đủ tác động chính sách, xử lý các quy định chuyển tiếp để tránh khoảng trống và xung đột pháp lý có thể ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của tổ chức, cá nhân liên quan.
Việc giữ quy định còn bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tránh xung đột dẫn đến khoảng trống trách nhiệm khi xảy ra tranh chấp quyền tài sản.
Quy định hiện hành về công chứng giao dịch đất đai theo Luật Đất đai 2024
Theo các thông tin được công bố trong quá trình lấy ý kiến về dự thảo, nội dung tương ứng với khoản 3 Điều 27 của Luật Đất đai 2024 không còn được thể hiện trong dự thảo tại thời điểm tháng 7-8/2026.
Báo Nhân Dân ngày 17/9/2026 cũng ghi nhận tại Điều 28 của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), nội dung tương ứng với quy định về công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất tại khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024 không còn được quy định.
Sự thay đổi này khiến công chứng trở thành một trong những nội dung được quan tâm khi dự án Luật Đất đai (sửa đổi) được thảo luận.
Xem thêm: Sửa Luật đất đai: Đề xuất thu hồi đất được ưu tiên tái định cư tại chỗ
Chính phủ giữ công chứng giao dịch đất đai tác động thế nào đến thị trường bất động sản?
Đối với người mua, người bán và hộ gia đình cá nhân
Việc giữ quy định giúp giảm nguy cơ giao dịch vô hiệu, tranh chấp kéo dài và thiệt hại tài sản. Bỏ quy định có thể dẫn đến tăng chi phí xã hội nếu xảy ra gian lận hoặc tranh chấp.
Với nhà đầu tư bất động sản
Đối với nhà đầu tư, việc theo dõi thay đổi của Luật Đất đai, Luật Công chứng, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản có ý nghĩa trong quá trình đánh giá hồ sơ và quy trình giao dịch.
Một thông tin về dự thảo luật không nên được sử dụng thay thế cho quy định pháp luật đang có hiệu lực.
Với môi giới và đại lý phân phối bất động sản
Từ góc nhìn của đại lý phân phối bất động sản như MAINLAND, quyết định này hỗ trợ môi giới và khách hàng giao dịch an toàn hơn. Khi công chứng được duy trì, rủi ro pháp lý giảm, uy tín của các giao dịch được bảo đảm, góp phần ổn định tâm lý thị trường. Doanh nghiệp bất động sản cũng được hưởng lợi từ sự rõ ràng về thủ tục, đặc biệt trong bối cảnh Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh đăng ký bắt buộc về quyền sử dụng đất và mọi biến động đất đai, đồng thời đơn giản hóa thủ tục theo nguyên tắc một đầu mối, một cửa.
Việc giữ quy định công chứng giao dịch giúp tăng an toàn pháp lý, hạn chế tranh chấp, minh bạch giao dịch BĐS.
Người mua bán đất cần lưu ý gì sau thông tin Chính phủ giữ quy định công chứng?
Không nên hiểu chỉ đạo mới là luật đã có hiệu lực
Nghị quyết 278/NQ-CP đang định hướng việc hoàn thiện dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Dự án luật còn phải tiếp tục được hoàn thiện và thực hiện quy trình xây dựng, thẩm tra, chỉnh lý, thông qua theo quy định.
Kiểm tra quy định áp dụng tại thời điểm giao dịch
Nếu đang chuẩn bị mua bán, chuyển nhượng đất, người dân nên căn cứ vào văn bản pháp luật đang có hiệu lực tại thời điểm thực hiện giao dịch.
Xác định đúng loại giao dịch
Không phải tất cả giao dịch liên quan đến đất đều có cùng yêu cầu về công chứng hoặc chứng thực. Điều 27 Luật Đất đai 2024 phân biệt các loại hợp đồng và trường hợp áp dụng cụ thể.
Kiểm tra giấy chứng nhận và tình trạng pháp lý của đất
Ngoài hình thức hợp đồng, điều kiện thực hiện quyền sử dụng đất cũng cần được kiểm tra. Luật Đất đai 2024 quy định người sử dụng đất thực hiện các quyền như chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn khi đáp ứng các điều kiện luật định, trong đó có các yêu cầu liên quan đến giấy chứng nhận và tình trạng tranh chấp.
Phân biệt công chứng với đăng ký biến động
Một giao dịch có thể liên quan đến nhiều bước pháp lý khác nhau. Vì vậy, người dân cần xác định đầy đủ các thủ tục phải thực hiện thay vì chỉ tập trung vào việc công chứng hợp đồng.
Theo dõi văn bản chính thức khi Luật Đất đai được sửa đổi
Do dự án Luật Đất đai (sửa đổi) đang trong quá trình hoàn thiện, nội dung cuối cùng chỉ nên được xác định dựa trên văn bản chính thức được cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Xem thêm: Tin vui cho người mua nhà, đất trước 1/3/2027
Tổng kết
Quyết định Chính phủ giữ quy định bắt buộc công chứng giao dịch đất đai tại Nghị quyết 278/NQ-CP là bước đi thận trọng, ưu tiên bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp trước các rủi ro pháp lý tiềm ẩn. Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang hướng tới minh bạch hơn thông qua dữ liệu số, công chứng vẫn đóng vai trò hàng rào bảo vệ quan trọng.
Người dân và nhà đầu tư đang chuẩn bị thực hiện giao dịch chuyển nhượng, tặng cho hoặc thế chấp quyền sử dụng đất nên ưu tiên công chứng để đảm bảo an toàn tối đa.
